Elke keer dat je rijdt, slijt er een klein beetje rubber van je banden. Die minuscule deeltjes, vaak microplastics genoemd, komen in het milieu terecht. Ze spoelen weg met regenwater, belanden in rivieren en uiteindelijk in de zee. Uit onderzoek blijkt dat bandenslijtage een van de grootste bronnen van microplastics is, soms zelfs groter dan plastic verpakkingen.
In dit artikel leggen we uit wat bandenslijtage precies is, waarom het een probleem vormt en – belangrijker – wat jij kunt doen om de impact te verminderen. Want hoewel je niet om slijtage heen kunt, zijn er wel degelijk manieren om de hoeveelheid microplastics die vrijkomt te beperken.
Wat zijn microplastics en hoe komen ze vrij bij bandenslijtage?
Microplastics zijn piepkleine plastic deeltjes kleiner dan 5 millimeter. Ze ontstaan wanneer grotere plastic producten afbreken, maar ook door slijtage van bijvoorbeeld banden. Banden bestaan voor een groot deel uit synthetisch rubber, dat gemaakt wordt van aardolie. Tijdens het rijden wrijft het rubber over het wegdek, waardoor er minuscule deeltjes vrijkomen. Dat gebeurt vooral bij accelereren, remmen en in bochten, maar ook bij normaal rijden.
Deze deeltjes zijn zo klein dat ze niet worden tegengehouden door filters in rioolwaterzuiveringsinstallaties. Ze komen dus uiteindelijk in het milieu terecht, waar ze honderden jaren blijven bestaan. Ze kunnen door dieren worden opgegeten en zo in de voedselketen terechtkomen. Ook bevatten banden vaak additieven zoals zware metalen en weekmakers, die schadelijk kunnen zijn voor het ecosysteem.
Hoewel de hoeveelheid microplastics uit banden lastig te meten is, schatten onderzoekers dat een auto per jaar zo’n 1 tot 2,5 kilogram bandenslijtage produceert. Wereldwijd gaat het om miljoenen tonnen per jaar. Het is daarmee een van de grootste bronnen van microplastics in het milieu.
Hoe kun je bandenslijtage en microplastics verminderen?
Gelukkig kun je zelf veel doen om de hoeveelheid microplastics die jouw banden achterlaten te beperken. De belangrijkste factor is je rijstijl. Door rustig te accelereren en te remmen, voorkom je onnodige slijtage. Ook het vermijden van harde bochten en het aanpassen van je snelheid aan de weghelpt. Hoe agressiever je rijdt, hoe meer rubber er van je banden afkomt.
Daarnaast is het belangrijk om je bandenspanning op peil te houden. Een te lage spanning zorgt voor meer wrijving en dus meer slijtage. Controleer daarom minstens één keer per maand de spanning, en in ieder geval voor een lange rit. Ook het uitlijnen van je wielen (uitbalanceren) kan schelen: als de wielen niet goed staan, slijten banden onregelmatig en sneller.
Tot slot kun je bij de aankoop van nieuwe banden letten op het label. Sommige banden hebben een lagere rolweerstand, wat niet alleen brandstof bespaart, maar ook minder slijtage geeft. Ook zijn er inmiddels banden op de markt die minder microplastics afgeven, bijvoorbeeld door een andere samenstelling. Vraag ernaar bij je bandenspecialist.
Wat kun je nog meer doen?
Naast je eigen rijgedrag en bandenonderhoud, kun je ook kiezen voor alternatieve vervoersmiddelen. De fiets of het openbaar vervoer zorgen voor nul bandenslijtage (fietsbanden slijten wel, maar veel minder en vaak van natuurlijk rubber). Voor korte afstanden is lopen of fietsen dus een goed alternatief.
Ook het delen van ritten of het gebruik van carpooling kan helpen, omdat je zo het aantal auto’s op de weg vermindert. En als je toch de auto moet gebruiken, overweeg dan om vaker gebruik te maken van de trein voor langere afstanden, of om thuis te werken als dat mogelijk is. Minder kilometers betekent simpelweg minder slijtage.
Tot slot: wees je bewust van het probleem en praat erover. Hoe meer aandacht er komt voor de impact van bandenslijtage, hoe meer druk er ontstaat op bandenfabrikanten en overheden om met oplossingen te komen, zoals betere wegdekken of filters bij regenwaterafvoeren.
In het kort
- Controleer je bandenspanning minstens één keer per maand en voor lange ritten.
- Rijd rustig: vermijd hard remmen en snel accelereren.
- Laat je wielen regelmatig uitlijnen om onregelmatige slijtage te voorkomen.
- Kies banden met een lage rolweerstand (let op het label).
- Vraag bij je bandenspecialist naar banden die minder microplastics afgeven.
- Overweeg voor korte afstanden de fiets of het openbaar vervoer.
- Rijd niet te zwaar beladen: extra gewicht zorgt voor meer slijtage.
Veelgestelde vragen
Hoeveel microplastics komen er vrij bij bandenslijtage?
Een gemiddelde auto produceert per jaar ongeveer 1 tot 2,5 kilogram bandenslijtage. Wereldwijd gaat het om miljoenen tonnen microplastics per jaar.
Zijn zomerbanden beter voor het milieu dan winterbanden?
Het verschil is klein. Winterbanden zijn gemaakt van zachter rubber, waardoor ze sneller slijten bij warm weer. Gebruik dus het juiste type band voor het seizoen om slijtage te beperken.
Kan ik zelf zien of mijn banden versleten zijn?
Ja, controleer het profiel. De wettelijke minimum profieldiepte is 1,6 mm, maar voor veiligheid en minder slijtage is het advies om bij 3 mm zomerbanden en 4 mm winterbanden te vervangen. Ook oneffen slijtage kan wijzen op een probleem.
Zijn er banden die helemaal geen microplastics afgeven?
Nee, alle banden slijten en geven deeltjes af. Sommige fabrikanten werken aan alternatieven, zoals banden van natuurlijk rubber of met een speciale coating, maar die zijn nog niet op grote schaal beschikbaar.
Conclusie
Bandenslijtage is een onvermijdelijk gevolg van autorijden, maar de impact op het milieu kun je aanzienlijk verminderen. Door rustig te rijden, je banden goed te onderhouden en bewuste keuzes te maken bij de aankoop van nieuwe banden, verklein je de hoeveelheid microplastics die vrijkomt. En door af en toe de auto te laten staan, draag je direct bij aan een schonere planeet. Begin vandaag nog met kleine aanpassingen – jouw banden (en het milieu) zullen je dankbaar zijn.
Autobanden kopen en laten monteren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via Bandwijs.
Vind de juiste banden →Lees ook: Wat is lage rolweerstand en waarom is het belangrijk? · Hoe herken je een milieuvriendelijke band? · Wat betekenen de bandenlabels op het gebied van milieu? · Verschil tussen banden met A-label en G-label op rolweerstand · Kosten: besparen met zuinige banden op de lange termijn · Waarom zijn winterbanden minder milieuvriendelijk? — meer over banden milieu
Bandwijs is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.